هدف اصلی این مقاله بررسی عوامل مهم تعیین کننده فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران است. برای این منظور سعی شده است با استفاده از اطلاعات سری زمانی سالانه 1400-1363 و با بهرهگیری از روش های اقتصادسنجی بیزین عوامل مهم موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران مورد کنکاش علمی قرار گیرد. در این راستا، از ضریب جینی و نسبت هزینههای دو دهک بالا(ثروتمندان) به دو دهک پایین(فقیران) به عنوان شاخص های نابرابری درآمد و از ضریب انگل به عنوان معیاری برای فقر استفاده شده است. نتایج تخمین مدلهای نابرابری درآمد بیانگر تایید فرضیه کوزنتس در مناطق روستایی ایران است. بهطوری که بر اساس فرضیه کوزنتس، تاثیر درآمد سرانه بر هر دو شاخص توزیع درآمد به شکل U معکوس است. همچنین نتایج نشان میدهد متغیرهای نرخ تورم، نرخ ارز و متوسط سن جمعیت روستایی تاثیر منفی و معنیدار بر توزیع درآمد مناطق روستایی داشته است. از طرفی متغیرهای درجه شهرنشینی، درجه بازبودن اقتصاد، نرخ رشد مانده تسهیلات بانکی اعطایی به بخش کشاورزی نیز تاثیر معنیدار بر توزیع درآمد نداشته است. همچنین نتایج تخمین مدل فقر(ضریب انگل) دلالت بر این دارد که از بین متغیرهای لحاظ شده در مدل، متغیرهای نرخ ارز، تورم و سالخوردگی جمعیت تاثیر مثبت و معنیدار و متغیرهای متوسط سن، درجه بازبودن اقتصاد و نرخ شهرنشینی تاثیر منفی و معنی دار بر فقر روستایی داشته است. نرخ رشد مانده تسهیلات بانکی اعطایی به بخش کشاورزی و درآمد سرانه بخش کشاورزی نیز جزو متغیرهای مهم اثرگذار بر فقر شناخته نشده است.
ابراهیمی، سعید, صادقی، سید کمال، بهشتی، محمد باقر و رنج پور، رضا (1397). بررسی اثر مخارج عمرانی دولت بر توزیع درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد مدلFAVAR. فصلنامه علمی – پژوهشی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 10(40)، 145–
بنی اسدی، مصطفی و ورمزیاری، حجت. (1393). بررسی عوامل موثر بر بهره وری نیروی کار کشاورزی: توزیع درآمد و فقر در مناطق روستایی ایران. روستا و توسعه، 17(4)، 1-23.
پورطاهری، مهدی، طالبی، حسین و افتخاری، عبدالرضا رکن الدین(1390). تحلیل عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر کاهش فقر روستایی با تأکید بر فقر غذایی: بخش خلجستان استان قم. برنامهریزی و آمایش فضا، ۱۵ (۲) :۶۱-۸۰.
پیش بهار، اسماعیل، باقرپور، شبنم، و قهرمان زاده، محمد. (1398). بررسی شاخص های فقر روستایی و عوامل مؤثر بر آن در ایران. اقتصاد و توسعه کشاورزی (علوم و صنایع کشاورزی)، 33(1)، 41-54.
تودارو، مایکل (1385). توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غالمعلی فرجادی. چاپ چهاردهم. تهران: نشر کوهسار
خداداد کاشی ، فرهاد، باقری، فریده، حیدری خلیل و خدادادکاشی امید(1381)، اندازه گیری شاخص های فقر در ایران: کاربرد انواع خط فقر ، شکاف فقر، شاخص فقر ١٣٦٣-١٣٧٩، طرح پژوهشی، پژوهشکده آمار.
خداداد کاشی ، فرهاد و حیدری خلیل(1381)، اندازه گیری شاخص های فقر بر اساس عملکرد تغذیه ای در ایران، پژوهشنامه بازرگانی، 9(3)، 231-205.
جلایی، سید عبدالمجید و گرگینی مصطفی (1399). بررسی تاثیر تجارت خارجی بر توزیع درآمد بین هر یک از دهکهای درآمدی روستایی ایران. فصلنامه سیاست های مالی واقتصادی. ۸ (۳۱) ، ۷۷-۱۱۲.
جمینی، داود و دهقانی، امین (1402). تحلیل درآمد در مناطق روستایی ایران.روستا و توسعه پایدار فضا، 4(1)، 101-116.
حاتم راد، سامان، آدرنگی، بهرام، اصغرپور، حسین و حقیقت، جعفر (1402). بررسی تاثیرگذاری عوامل کلان اقتصادی بر شاخص قیمت سهام بازار بورس ایران با استفاده از مدلهای میانگینگیری، پژوهشهای اقتصادی ایران، 28(95).
خالدی، کوهسار و پرمه، زوار (1384). بررسی وضعیت فقر در مناطق شهری و روستایی ایران. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 13(49)، 57-82.
زروکی، شهریار، کریمی موغاری، زهرا و اعتمادی، سحر (1399). تحلیل عوامل مؤثر بر احتمال فقر خانوار در ایران با تأکید بر نوع فعالیت.فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 9(36)، 89-121.
زمانی شبخانه، صابر و مهرگان، نادر (1392). بررسی اثر شهرنشینی بر توزیع درآمد در ایران با تأکید بر نظریه کوزنتس. فصلنامه برنامه ریزی و بودجه، ۱۸ (۳)، 3-19.
سردارشهرکی علی، امیرزاده، سمیرا و اکبری، احمد (1398). عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در مناطق روستایی ایران. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۸ (۲۸) ، ۳۱-۴۴
صادقی، حسین، باسخا، مهدی و شقاقی شهری، وحید (1388). رابطة رشد اقتصادی با فقر و نابرابری درآمدی در کشورهای در حال توسعه. فصلنامة رفاه اجتماعی، سال 9 ،شماره 33 ،صص 27-44
صفری علی اکبری, مسعود. (1401). بررسی عوامل مؤثر بر تابآوری اقتصادی و اجتماعی مناطق روستایی (مورد پژوهشی: شهرستان کرمانشاه).برنامه ریزی فضایی، 12(4)، 43-64.
محمودی، سمیرا، جنگ چی کاشانی، سمیه و یاسوری، مجید (1394). بررسی توزیع درآمد خانوارهای روستایی شهرستان ابهر و عوامل مؤثر بر آن.پژوهشهای اقتصاد روستا، 12(3)، 13-31.
مشایخی، ساجده، مرادنژادی، همایون، صی محمدی، سمیره و میرک زاده، علی اصغر (1400). بررسی عوامل مؤثر بر فقر اقتصادی زنان سرپرست خانوار روستایی (مورد مطالعه شهرستان کرمانشاه).علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 17(1)، 119-132.
نگهداری، ابراهیم، پیرایی خسرو، کشاورز حداد، غلامرضا و حقیقت علی(1393)، برآورد خط فقر مطلق و نسبی بر اساس رویکرد صرفه ناشی از مقیاس با مدل استون ـ گیری )مطالعه موردی خانوارهای شهری ایران، دوره 1385-1390(،برنامه ریزی و بودجه، 19(1)، 30-3.
اصغرپور, حسین, حاتم راد, سامان, و حیدری, منصور. (1404). تعیین عوامل موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد رویکردهای بیزین. مجلس و اقتصاد, 1(2), 43-71. https://doi.org/10.22034/mec.2024.16734.1028
MLA
اصغرپور, حسین, حاتم راد, سامان, و حیدری, منصور. "تعیین عوامل موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد رویکردهای بیزین", مجلس و اقتصاد, 1, 2, 1404, 43-71. doi: 10.22034/mec.2024.16734.1028
HARVARD
اصغرپور حسین, حاتم راد سامان, حیدری منصور. (1404). 'تعیین عوامل موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد رویکردهای بیزین', مجلس و اقتصاد, 1(2), pp. 43-71. doi: 10.22034/mec.2024.16734.1028
CHICAGO
حسین اصغرپور, سامان حاتم راد و منصور حیدری, "تعیین عوامل موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد رویکردهای بیزین," مجلس و اقتصاد, 1 2 (1404): 43-71, doi: 10.22034/mec.2024.16734.1028
VANCOUVER
اصغرپور حسین, حاتم راد سامان, حیدری منصور. تعیین عوامل موثر بر فقر و نابرابری درآمد در مناطق روستایی ایران: کاربرد رویکردهای بیزین. مجلس و اقتصاد. 1404;1(2):43-71. doi: 10.22034/mec.2024.16734.1028