مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

اثر عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی بر نوآوری در کشورهای منتخب عضو اوپک: رهیافت اقتصادسنجی فضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
نوآوری در یک منطقه یا کشور تحت تأثیر متغیرهای متعددی قرار دارد. یکی از این متغیرها عدم قطعیت در فضای اقتصادی و سیاسی در آن منطقه و کشور است. بر این اساس هدف از این مطالعه بررسی اثر عدم قطعیت جهانی (شامل عدم قطعیت اقتصادی و سیاسی) بر میزان نوآوری در کشورهای منتخب عضو اوپک شامل ایران، عربستان، کویت، قطر، امارات متحده عربی، الجزایر، نیجریه و اکوادور در دوره زمانی 2011-2022 می­باشد. برای تخمین رابطه بین متغیرها از مدل اقتصادسنجی دوربین فضایی (SDM) استفاده شده است تا علاوه بر اثرات مستقیم، اثرات فضایی و غیرمستقیم نیز مورد بررسی قرار گیرد. نتایج تخمین مدل نشان داد که متغیر عدم قطعیت سیاست اقتصادی، اثر مستقیم و درون کشوری منفی و معنادار بر میزان نوآوری در این کشورها داشته است. ولی اثرات فضایی و غیرمستقیم این متغیر بر میزان نوآوری کشورها معنادار نبوده است. دو متغیر میزان سرمایه گذاری مستقیم خارجی و شاخص کنترل فساد دارای اثرات مستقیم مثبت و معنادار بودند. اثرات غیرمستقیم و فضایی این دو متغیر معنادار به‌دست‌آمده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  1. بشارتی کلایه، فهیمه؛ مرادی، محمدعلی؛ اکبری، مرتضی .(1397). تأثیر سرمایه انسانی بر نوآوری: مطالعه‌ی تطبیقی کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال ششم، شماره بیست و دوم، تابستان 1397، 46-23.
  2. پرهیزگار، محمدمهدی؛ فروزنده دهکردی، لطف اله؛ جوکار، علی‌اکبر؛ درینی، ولی محمد. (1392). شناسایی عوامل مؤثر بر نوآوری سازمانی با تکیه‌بر پارادایم نوآوری باز مطالعه موردی: صنعت نشر کشور. مطالعات مدیریت صنعتی، سال یازدهم، شماره 31، صفحات 125-101، زمستان
  3. جهانگیری، محمد؛ عشقی عراقی، مهتاب؛ آذر لو، میترا؛ هنر پرور، علی‌اصغر؛ واثق، احمدرضا. (1393). بررسی عوامل مؤثر بر نوآوری، آموزش و مهارت و کارآفرینی در بنگاه‌های تولیدی و اقتصادی کوچک و متوسط مورد مطالعه: شهرستان اراک. نشریه مهارت‌آموزی، دوره 3، شماره 10، صفحات 105-93.
  4. جعفری، محبوبه. (1401). تأثیر عدم قطعیت سیاست اقتصادی بر انتشار دی‌اکسید کربن: رهیافت گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM). نشریه محیط‌زیست طبیعی، دوره 75، شماره 4، زمستان 1401، صفحات 681-667.
  5. حقیقت، عطیه. (1396). ارائه مدل اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر نوآوری باز با استفاده از روش دیمتل. فصلنامه رشد فناوری، سال سیزدهم، شماره 51، تابستان 1396.
  6. حمزه‌ای، آرزو؛ پورکیانی، مسعود. (1397). بررسی رابطه بین انواع ریسک‌های حوزه منابع انسانی با نوآوری تکنولوژیک در شرکت‌های دانش‌بنیان دارویی. نشریه مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار (مدیریت پرتفوی)، دوره 9، شماره 35، صفحات 130-105.
  7. خانی، ریحانه؛ نصر الهی، زهرا. (1396). بررسی نقش عوامل مؤثر بر نوآوری (مقایسه کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه). فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال پنجم، شماره هجدهم، تابستان 1396، صفحات 25-1.
  8. خداوردی سامانی، مریم،. علیزاده، شیوا و شقاقی شهری، وحید. (۱۴۰۱). سرریز فضایی تمرکززدایی مالی بر رفاه اجتماعی در استان­های ایران طی سال­های ١٣٨٥- ١٣٩٧ رویکرد: اقتصادسنجی فضایی، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری (بررسی های اقتصادی سابق)، 19 (3)، 180-155.
  9. سلاجقه، سنجر؛ ناظری، مژگان. (1387). نقش مدیریت دانش ضمنی در خلاقیت و نوآوری. اولین همایش ملی خلاقیت شناسی و مهندسی و مدیریت نوآوری، تهران.
  10. سلطانی، شهره؛ فرج اله حسینی، سید جمال؛ میردامادی، سید مهدی. (1391). شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت نوآوری در صنایع غذایی کوچک روستایی استان تهران. اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال بیستم، شماره 77، بهار 1391.
  11. شاه‌آبادی، ابوالفضل؛ جعفری، مهدی؛ داوری کیش، راضیه. (1398). تأثیر ریسک اقتصادی بر کارآفرینی زنان در کشورهای منتخب جهان. اقتصاد و تجارت نوین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، فصل‌نامه علمی (مقاله علمی پژوهشی)، سال چهاردهم، شماره اول، بهار 1398، صفحات 82-61.
  12. شیردل، شیما؛ فتحی، رضا. (1400). شناسایی عوامل مؤثر بر نظام نوآوری منطقه‌ای (با تأکید بر ایران). زیست‌بوم نوآوری، 1 (1)، 69-81.
  13. صمدی میارکلائی، حسین؛ صمدی میارکلائی، حمزه. (1394). تبیین عوامل رفتاری مؤثر بر نوآوری و کارآفرینی در جهت پیشبرد اهداف اقتصادی شیلات (مطالعه‌ای در شیلات استان مازندران). بهره‌برداری و پرورش آبزیان، جلد چهارم، شماره سوم، پاییز 1394.
  14. طبرسا، غلامعلی؛ دری، بهروز؛ قوچانی، فرخ؛ احمدی راد، آرمان. (1391). بررسی نقش سرمایه انسانی در ارتقاء نوآوری سازمانی با توجه به نقش میانجی‌گری خلق دانش. فصلنامه علمی چشم‌انداز مدیریت دولتی، دوره 3، شماره 3، اسفند 1391.
  15. طرهانی، فرزاد. (1395). سازوکارهای انتقال دانش در فرایند نوآوری سازمان، انتشارات عالی دفاع ملی.
  16. طالبلو، رضا؛ محمدی، تیمور و پیردایه، هادی. (1396). تحلیل انتشار فضایی تغییرات قیمت مسکن در استان‌های ایران؛ رهیافت اقتصاد‌سنجی فضایی فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، سال هفدهم، شماره 66، پاییز 1396، صفحات 95-55.
  17. کریم‌خانی، مهرداد؛ پاکیزه، کامران؛ اخوان انواری، محمدرضا. (1396). رتبه‌بندی عوامل اثرگذار بر نوآوری شرکت‌های سرمایه پذیر از منظر سرمایه‌گذاران مخاطره پذیر. توسعه کارآفرینی، دوره 10، شماره 4، زمستان 1394، 674 -655.
  18. مشایخ، جواد؛ طباطبائیان، سید حبیب اله؛ امیری، مقصود؛ شکریه، محمود مهرداد. (1399). مدل‌سازی عوامل مؤثر بر عملکرد نوآوری بنگاه‌های بخش مواد پیشرفته در ایران: رویکردی کمّی مبتنی بر معادلات ساختاری. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، دوره هشتم، شماره 1، بهار 1399.
  19. نوروزی چاکلی، عبدالرضا؛ حسن‌زاده محمد؛ نور محمدی، حمزه علی. (1388). سنجش علم، فناوری و نوآوری (مفاهیم و شخص‌های بین‌المللی)، تهران، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
  20. Bhattacharya, U., Hsu, P., Tian, X., & Xu, Y. (2015). What affects innovation more: Policy or policy uncertainty? Quarterly Journal of Economics, 98, 85–106.
  21. Claudino, T. B., dos Santos, S. M., de Aquino Cabral, A. C., & Pessoa, M. N. M. (2017). Fostering and limiting factors of innovation in Micro and Small Enterprises. RAI Revista de Administração e Inovação, 14(2), 130-139.
  22. ‏Elhorst J.P. (2014). Spatial Econometrics: from Cross - Sectional data to Spatial Panels, Springer.
  23. Ehrenberger, M., Koudelková, P., & Strielkowski, W. (2015). Factors influencing innovation in small and medium enterprises in the Czech Republic. Periodica Polytechnica Social and Management Sciences, 23(2), 73-83.‏
  24. Farkhod, M. (2020). Econometric Modelling of the Innovation Process in Uzbekistan. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, 24(02).‏
  25. Goel, R. K., & Ram, R. (2001). Irreversibility of R&D investment and the adverse effect of uncertainty: Evidence from the OECD countries. Economics Letters, 71(2), 287–291.
  26. Gibson, D. V., & Naquin, H. (2011). Investing in innovation to enable global competitiveness: The case of Portugal. Technological Forecasting and Social Change, 78(8), 1299-1309.‏
  27. Gulen, H., & Ion, M. (2016). Policy uncertainty and corporate investment. Review of Financial Studies, 29(3), 523–564.
  28. He, F., Ma, Y., & Zhang, X. (2020). How does economic policy uncertainty affect corporate Innovation? –Evidence from China listed companies. International Review of Economics & Finance, 67, 225-239.‏
  29. Nguyen, M. H., & Trinh, V. Q. (2022). UK economic policy uncertainty and innovation activities: A firm-level analysis. Journal of Economics and Business, 106093.‏
  30. Saleem, H., Jiandong, W., & Khan, M. B. (2018). The impact of economic policy uncertainty on the innovation in China: Empirical evidence from autoregressive distributed lag bounds tests. Cogent Economics & Finance, 6(1), 1514929.‏
  31. Zhou, W., Huang, X., Dai, H., Xi, Y., Wang, Z., & Chen, L. (2022). Research on the Impact of Economic Policy Uncertainty on Enterprises’ Green Innovation—Based on the Perspective of Corporate Investment and Financing Decisions. Sustainability, 14(5), 2627.‏

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 مرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 16 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403