ساختار مالی یک اقتصاد شامل مجموعه‌ای از موسسات است که منابع مالی را از پس‌اندازکنندگان به سرمایه‌گذاران هدایت می‌کنند. این موسسات به تخصیص منابع در استفاده‌های جایگزین می‌پردازند و به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند که ریسک‌ها را به اشتراک گذاشته و پرتفوی خود را متنوع کنند. این فرآیند از طریق بازارهای سرمایه (مانند بازارهای سهام و اوراق قرضه) یا واسطه‌های مالی (مانند بانک‌ها) انجام می‌شود که به‌طور مستقل با پس‌اندازکنندگان و وام‌گیرندگان ارتباط برقرار می‌کنند. در ادبیات اقتصادی، سیستم‌های مالی معمولاً بر اساس اهمیت تأمین مالی مبتنی بر بانک در مقابل تأمین مالی مبتنی بر بازار طبقه‌بندی می‌شوند. در سیستم‌های مبتنی بر بانک، بانک‌ها نقش کلیدی در جمع‌آوری پس‌اندازها، تخصیص سرمایه، نظارت بر تصمیمات سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک دارند. در مقابل، در سیستم‌های مبتنی بر بازار، نهادهای مالی و بانک‌ها در تخصیص پس‌اندازها به بنگاه‌ها و مدیریت ریسک مشارکت دارند. اما پرسش اصلی این است که کدام سیستم مالی اثربخشی بیشتری بر عملکرد اقتصادی کشورها دارد؟ این مطالعه با استفاده از داده‌های اقتصادی ایران طی دوره 1370 تا 1402، اثر شاخص ساختار نظام مالی بر رشد تولید ناخالص داخلی را با مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های گسسته (ARDL) بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد که برخلاف ادبیات موضوع که نشان دهنده اثر مثبت ساختار مالی بانک محور بر رشد تولید در کشورهای در حال توسعه است، در ایران حرکت ساختار نظام مالی به سمت بازار محور بودن اثر مثبت و معنی‌دار بر رشد تولیدناخالص داخلی دارد.
طبقه‌بندی Jel: G20، O40، E44، C32.