مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

تحلیل غیرخطی اثرات نهادی بر رابطه بدهی دولت و رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.
2 دانشیار، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران.
3 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا،همدان، ایران.
4 استادیار، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
چکیده
یکی از مباحث بنیادین در اقتصاد کلان، چگونگی تعامل بدهی دولت با عملکرد بلندمدت اقتصادی کشورهاست. در ادبیات اقتصادی کلاسیک و نئوکلاسیک، فرض بر این است که استفاده‌ی دولت از بدهی عمومی در سطحی بهینه می‌تواند از طریق تأمین مالی مخارج زیربنایی، موجبات رشد اقتصادی را فراهم سازد؛ اما زمانی‌که بدهی از حد معقول فراتر رود و کیفیت نهادی ضعیف باشد، همین بدهی ممکن است به کاهش کارایی سرمایه‌گذاری، افزایش ریسک‌های اعتباری و در نهایت افت رشد اقتصادی منجر گردد. این مقاله  به بررسی نقش تعدیل‌گر کیفیت نهادها در رابطه غیرخطی بین بدهی عمومی و رشد اقتصادی در کشورهای درحال‌توسعه منتخب طی دوره ۲۰۲۲-۲۰۰۸ می‌پردازد. با استفاده از مدل رگرسیون آستانه‌ای پانل (PSTR) و با الهام از مبانی نظری و مطالعات پیشین، رانت منابع طبیعی به‌عنوان متغیر آستانه در نظر گرفته شد. یافته‌ها وجود یک رابطه آستانه‌ای قوی را تأیید کرد. یک حد آستانه برای رانت منابع طبیعی در سطح ۴۴۸/۵ درصد شناسایی شد که دو رژیم مجزا را تعریف می‌کند. در هر دو رژیم، بدهی عمومی تأثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی داشت، اما شدت این اثر در رژیم بالا (با وابستگی بیشتر به منابع) تقریباً ۳.۵ برابر شدیدتر بود. همچنین، شاخص‌های نهادی «حاکمیت قانون و کنترل فساد» و «اثربخشی دولت و کیفیت قوانین» در هر دو رژیم اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی نشان دادند.نتایج نشان می‌دهد که در اقتصادهای متکی به منابع، اثرات مخرب بدهی تشدید می‌شود. این مطالعه بر لزوم تقویت نهادها به‌عنوان عاملی کلیدی برای مهار اثرات منفی بدهی و همچنین کاهش وابستگی به رانت منابع طبیعی از طریق سیاست‌های شفافیت و تنوع‌بخشی اقتصادی تأکید می‌کند. اصلاح حکمرانی و اتخاذ قوانین بودجه‌ریزی ضد چرخه‌ای برای مدیریت بدهی پیشنهاد می‌شود.
طبقه بندی JEL: O32، C33 ، O11 ، O43، H63
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 30 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1404