مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

برآورد تورم هسته در ایران: مقایسه‌ای بین برآوردگرهای تأثیرمحدود و روش حذف غذا و انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
2 پژوهشگر اقتصادی بانک مرکزی
چکیده
در دهه‌ی اخیر، اقتصاد ایران تحت تأثیر شوک‌های مکرر ارزی و پیامدهای همه‌گیری کووید-۱۹ با نرخ‌های تورم دو‌رقمی و نوسانات ساختاری در سطح عمومی قیمت‌ها مواجه بوده است. پژوهش حاضر به برآورد و مقایسه شاخص تورم هسته در ایران با بهره‌گیری از سه رویکرد متداول شامل «میانه» ، «پیراسته» و «حذف اقلام غذایی و انرژی» می‌پردازد. ببرای این منظور، از داده‌های ماهانه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی خانوار طی دوره‌ی 1390 تا 1402 مرکز آمار ایران استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار تورم در ایران دارای چولگی به راست است و در چنین شرایطی روش‌های نامتقارن پیراسته عملکرد بهتری در شناسایی روندهای پایدار دارند؛ روش XFE بیشترین ثبات و همبستگی را با روند بلندمدت تورم دارد و در معیارهای پیش‌بینی (RMSE) و برازش مدل مارکوف سوئیچینگ بهترین عملکرد را نشان می‌دهد؛ روش میانه در پیش‌بینی نوسانات کوتاه‌مدت تورم کارایی بیشتری دارد. با توجه به اینکه هر روش نقاط قوت و ضعف متفاوتی دارد و هیچ شاخص واحدی در بین معیارها برتر نیست، شاخص ترکیبی به عنوان ابزار مناسب‌تر برای پایش تورم پایدار پیشنهاد می‌شود. این شاخص ترکیبی ضمن حفظ مزایای روش‌ها، تعادلی میان پایداری و قابلیت پیش‌بینی برقرار می‌کند و محدودیت‌های هر روش را تا حدی پوشش می‌دهد. لذا پیشنهاد می‌شود در تدوین سیاست‌های پولی و پایش روند تورم در ایران، از شاخص میانگین معیارهای تورم هسته به‌عنوان ابزار مکمل شاخص رسمی CPI استفاده شود تا ارزیابی دقیق‌تری از روند پایدار تورم حاصل گردد.
طبقه‌بندی JEL:E31, E52, C43 .
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 17 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 24 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 10 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 13 شهریور 1405
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1405