مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

واکنش متقابل رشد اقتصادی دو کشور ایران و روسیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 استاد اقتصاد کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/mec.2026.18708.1184
چکیده
درک پویایی‌های متقابل و اثرات سرریز اقتصادی میان کشورهای همسایه و شرکای راهبردی، ضرورتی انکارناپذیر برای سیاست‌گذاری کلان است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیرات متقابل عملکرد متغیرهای کلان اقتصادی ایران و روسیه با تمرکز بر نرخ رشد اقتصادی طی بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳می‌باشد. این پژوهش با استفاده از رویکرد کمی و با بهره‌گیری از مدل خودرگرسیون برداری (VAR) انجام شده است. برای تحلیل روابط، آزمون‌های مانایی فیلیپس-پرون، تعیین وقفه بهینه، آزمون هم‌انباشتگی جوهانسن و توابع عکس‌العمل آنی به همراه تجزیه واریانس خطای پیش‌بینی به کار گرفته شدند. نتایج آزمون جوهانسن وجود یک رابطه تعادلی پایدار و بلندمدت میان رشد اقتصادی دو کشور را تأیید کرد. یافته‌های حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که یک رابطه نامتقارن میان دو اقتصاد برقرار است؛ به‌گونه‌ای که حدود ۱۲ درصد از نوسانات رشد اقتصادی ایران تحت تأثیر تکانه‌های رشد در روسیه قرار دارد، اما اقتصاد روسیه نسبت به نوسانات رشد ایران برون‌زایی شدیدی (نزدیک به ۱۰۰ درصد) نشان می‌دهد. همچنین توابع عکس‌العمل آنی مؤید آن است که شوک‌های مثبت از سوی روسیه، واکنشی مثبت اما گذرا در اقتصاد ایران ایجاد کرده که پس از ۶ الی ۸ دوره میرا می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ایران در رابطه اقتصادی دوجانبه با روسیه، یک «پذیرنده تکانه» است. این موضوع بیانگر وابستگی یک‌سویه پویایی‌های رشد در ایران به ثبات اقتصادی روسیه است. لذا پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران ضمن لحاظ کردن ریسک‌های سرریز ناشی از نوسانات اقتصاد روسیه، راهبردهای تنوع‌بخشی به صادرات و تقویت زنجیره‌های ارزش مشترک را جهت متقارن‌سازی این رابطه در دستور کار قرار دهند.
طبقه­ بندی JEL: F43, P25, O47
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 12 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 01 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 10 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 03 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 03 آبان 1405