مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی پراکندگی قیمت غذا بین استان‌های ایران تحلیلی بر چهارچوب همگرایی باشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عمران طاهری ریکنده 1
حامد رفیعی 2
سید صفدر حسینی 3
امیرحسین چیذری 4
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران (نویسنده مسئول).
3 استاد اقتصاد کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
10.22034/mec.2023.10033
چکیده
    
آگاهی از نحوه رفتار قیمت‌ها و چگونگی تعدیل آن‌ها در طول زمان به سبب شکل‌گیری تفاوت‌های قیمتی در میان مناطق مختلف، یکی از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با کارایی بازارها می‌باشد. این موضوع می‌تواند سیاست‌گذاری‌های بخش عمومی را در راستای افزایش رفاه اجتماعی بهینه کند. با توجه به اهمیت مواد غذایی در سبد مصرفی خانوارها، در پژوهش پیش‌رو، فرضیه همگرایی قیمت‌ها بررسی شده است. برای این منظور، از اطلاعات شاخص قیمت مصرف‌کننده استان‌های ایران در گروه محصول خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در بازه زمانی فروردین 1383 تا اسفند 1399 و رویکرد فیلیپس و سول (2007)، استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که حرکت شاخص قیمت مواد غذایی در میان 30 استان کشور، به سمت یک تعادل واحد نمی‌باشد. با این وجود شواهدی از همگرایی باشگاهی در میان استان‌های کشور یافت شد که مبتنی بر آن می‌توان استان‌های کشور را در سه باشگاه همگرایی طبقه‌بندی کرد. با توجه به آن، مسیر انتقال نسبی استان‌ها در طول زمان در میان هریک از باشگاه‌ها متفاوت بوده است. بر این اساس، می‌توان تصدیق کرد که تأثیرات محرک‌های یکسان از قبیل سیاست‌گذاری کلان اقتصادی بر روندهای قیمتی، متفاوت خواهد بود. نبود میل به حذف تمایزات قیمتی در حوزه مواد غذایی، منجر به شکل‌گیری شکاف فزاینده‌ای در بلندمدت می‌شود. از این رو، پیشنهاد می‌شود تا نظام حکمرانی در اتخاذ سیاست‌گذاری‌ها، منطقه‌محوری را در اولویت قرار دهد.
 
کلیدواژه‌ها
کارایی بازار
تورم مواد غذایی
همگرایی باشگاهی
آزمون Log t
موضوعات
  1. بالونژادنوری، روزبه؛ رفعت میلانی، مژگان (2021). بررسی پویایی‌های همگرایی باشگاهی قیمت در بازار مسکن (موردمطالعه: شهر تهران). مجله اقتصاد شهری، 6(1)، 13–26.
  2. محمدی، احمد؛ عبدالکریمی آذر، سروه؛ فقه مجیدی، علی (2019). بررسی همگرایی شاخص قیمت مصرف‌کننده بین استان‌های ایران با استفاده از روش تحلیل خوشه‌ای. مجله تحقیقات اقتصادی، 54(2)، 369–393.
  3. نصراللهی، خدیجه؛ آذربایجانی، کریم؛ زین‌العابدینی، محمدرضا (2016). انتخاب شرکای تجاری در چارچوب نظریه همگرایی باشگاهی. فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 6(24)، 39–54.
  4. سلامی، فریبا؛ فقه مجیدی، علی؛ محمدی، احمد (2016). بررسی همگرایی درآمدی بین استان‌های ایران با تأکید بر روش تحلیل خوشه‌ای. فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، 80(4)، 167-194.
  5.  
  6. Aginta, H. (2020). Does the law of one price hold in 82 Indonesian cities? Evidence from club convergence approach. Economics Bulletin, 40(4), 2844–2858.
  7. Aginta, H. (2021). Spatial dynamics of consumer price in Indonesia: convergence clubs and conditioning factors. Asia-Pacific Journal of Regional Science, 5(2), 427–451.
  8. Cai, Y., Zhu, Y., & Helbich, M. (2022). Club convergence of regional housing prices in China: evidence from 70 major Cities. The Annals of Regional Science, 1–23.
  9. Christou, C., Cunado, J., & Gupta, R. (2018). Price convergence patterns across US States. Panoeconomicus, 66(2), 187–201.
  10. Churchill, S. A., Inekwe, J., & Ivanovski, K. (2020). Stochastic convergence in per capita CO2 emissions: Evidence from emerging economies, 1921–2014. Energy Economics, 86, 104659.
  11. Galor, O. (1996). Convergence? Inferences from theoretical models. The Economic Journal, 106(437), 1056–1069.
  12. Goshu, D. (2015). The dynamics of food price convergence in Ethiopia. Ethiopian Journal of Economics, 24(1), 31–57.
  13. Hałka, A., & Leszczyńska-Paczesna, A. (2019). Price convergence in the European Union–What has changed?. Economic Modelling, 79, 226–241.
  14. Hendajany, N., Saepudin, D., & Suaesih, A. (2017). Beta convergence and sigma convergence: Evidence from Indonesian district-level data. Jurnal Ekonomi Kuantitatif Terapan, 10(1), 19-25.
  15. Hodrick, R. J., & Prescott, E. C. (1997). Postwar US business cycles: an empirical investigation. Journal of Money, Credit, and Banking, 1–16.
  16. Jangam, B. P., Akram, V., & Sahoo, P. K. (2021). Price dispersion across Indian states: A club convergence analysis. Journal of Public Affairs, 21(1), e2134.
  17. Johnson, P. A. (2020). Parameter variation in the’log t’convergence test. Applied Economics Letters, 27(9), 736–739.
  18. Kryszak, Ł. (2020). Income convergence in the agricultural sector in the context of the European Union’s Common Agricultural Policy. Roczniki (Annals), 2020(1230-2020-1929), 139-152.
  19. Lee, C., & Habibullah, M. S. (2008). Price convergence and market integration: evidence from Malaysia. International Journal of Economics and Management, 2(2), 137-146.
  20. Lindenblatt, A., & Feuerstein, S. (2015). Price convergence after the Eastern enlargement of the EU: evidence from retail food prices. European Review of Agricultural Economics, 42(5), 829–849.
  21. Maynou, L., Monfort, M., Morley, B., & Ordonez, J. (2021). Club convergence in European housing prices: The role of macroeconomic and housing market fundamentals. Economic Modelling, 103, 105595.
  22. Minot, N. (2010). Transmission of world food price changes to markets in Sub-Saharan Africa. Citeseer. International Food Policy Research Institute. 01059.
  23. Phillips, P. C. B., & Sul, D. (2007). Transition modeling and econometric convergence tests. Econometrica, 75(6), 1771–1855.
  24. Phillips, P. C. B., & Sul, D. (2009). Economic transition and growth. Journal of Applied Econometrics, 24(7), 1153–1185.
  25. salami, fariba, Feghehmajidi, A., & Mohammadi, A. (2017). An Investigation of Income Convergence in Iran, Emphasizing on Cluster Analysis. Quarterly Journal of Economic Research and Policies, 24(80). http://qjerp.ir/article-1-1427-fa.html
  26. Sarno, L., & Taylor, M. P. (2002). Purchasing power parity and the real exchange rate. IMF Staff Papers, 49(1), 65–105.
  27. Szczepaniak, I. (2018). Differentiation of Food Prices in The European Union. Convergence (Approximation, Levelling), 102, 115.
  28. Tomal, M. (2019). House price convergence on the primary and secondary markets: Evidence from polish provincial capitals. Real Estate Management and Valuation, 27(4), 62–73.
  29. Wimanda, R. E. (2009). Price variability and price convergence: Evidence from Indonesia. Journal of Asian Economics, 20(4), 427–442.
  30. Woo, K. Y., Lee, S. K., & Chan, A. (2020). Food price convergence in Canada: A nonparametric nonlinear cointegration analysis. Economics Bulletin, 40(3), 2361–2371.

  • تاریخ دریافت 13 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 05 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 14 اسفند 1402
  • تاریخ اولین انتشار 14 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1402