در تحلیل نظام/شبکه شهری کشور و تبیین الگوی آن، افراد مختلف الگوهای متفاوتی در قالب دو گروه سلسله مراتبی و شبکهای ارایه کردهاند؛ در این مقاله، برای تعیین نظام شهری در برنامه آمایش سرزمین، از الگوی تحلیل شبکه بر اساس شاخصهایی چون واگرایی، همگرایی، همجواری و همپیوندی -رویکرد جدید تحلیل نظام شهرهای جهانی- استفاده شده است. شاخصهای مذکور، بیانکننده قدرت شهرها بر اساس پیوندهای ارسالی و دریافتی توسط یک شهر هستند. هدف اصلی مقاله، تولید و معرفی شیوهی جدید تبیین شبکه شهری کشور، با اتکا به مبانی نظری و متدولوژی تحلیلی شبکه با شاخصهای فوق است. در پژوهش حاضر با اتکا به مبانی نظری شاخصهای فوق و الگوریتم تحلیلی آنها، دادههای حاصل از پیوندهای هوایی شهرهای مراکز استان و برخی از شهرهایی که در جریانات حمل و نقل هوایی کشور مطرح میباشند، مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که در شبکه شهری ایران، شهرهایی مانند مشهد و شیراز به عنوان شهرهای «واگرا» و به مفهوم اثرگذار و کنترلکننده، در کنار تهران قرار دارند و به مدیریت شبکهشهری ایران میپردازند. همچنین «شهرهای همگرا» یا دارای «پرستیژ» به مفهوم شهرهای مورد توجه توسط سایر شهرها، مانند تهران و مشهد و ...، شهرهای همجوار به مفهوم استفاده کننده از موقعیت نزدیکی سایر شهرها مانند قشم و شیراز و شهرهای همپیوند به مفهوم شهرهای بهرهمند از جریان هوایی بین مبدأ و مقصد میباشند. نکته مهم در این بررسی که آن را از سایر بررسیهای تحلیل شبکه شهری متمایز میکند، علاوه بر استفاده از دادههای جریانی، نتایج مبتنی بر حضور بارز برخی از شهرهای کوچک نظیر خرمآباد، گرگان و ... و معرفی این شهرها به ایفای نقش موثرتر در جریان قدرت حاصله از شهرها در شبکه شهری کشور است که اغلب با توجه به نوع مدلها و دادههای مورد استفاده، تاکنون دیده نشدهاند. لذا تحلیل سازمان فضایی شهری یا سکونتگاهی با استفاده از دادههای پیوندی و الگوریتمهای تحلیل شبکه برای آمایش سرزمین کشور ضرورت دارد.
احمدپور, مریم. (1402). فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، رویکرد نوین در آمایش و برنامهریزی فضایی کشور؛ تبیین شبکه شهری حاصل از قدرت بر اساس شاخصهای 4 گانه مرکزیت. مجلس و اقتصاد, 1(1), 75-104. https://doi.org/10.22034/mec.2024.10036
MLA
احمدپور, مریم. "فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، رویکرد نوین در آمایش و برنامهریزی فضایی کشور؛ تبیین شبکه شهری حاصل از قدرت بر اساس شاخصهای 4 گانه مرکزیت", مجلس و اقتصاد, 1, 1, 1402, 75-104. doi: 10.22034/mec.2024.10036
HARVARD
احمدپور مریم. (1402). 'فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، رویکرد نوین در آمایش و برنامهریزی فضایی کشور؛ تبیین شبکه شهری حاصل از قدرت بر اساس شاخصهای 4 گانه مرکزیت', مجلس و اقتصاد, 1(1), pp. 75-104. doi: 10.22034/mec.2024.10036
CHICAGO
مریم احمدپور, "فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، رویکرد نوین در آمایش و برنامهریزی فضایی کشور؛ تبیین شبکه شهری حاصل از قدرت بر اساس شاخصهای 4 گانه مرکزیت," مجلس و اقتصاد, 1 1 (1402): 75-104, doi: 10.22034/mec.2024.10036
VANCOUVER
احمدپور مریم. فرآیند تحلیل شبکه (ANP)، رویکرد نوین در آمایش و برنامهریزی فضایی کشور؛ تبیین شبکه شهری حاصل از قدرت بر اساس شاخصهای 4 گانه مرکزیت. مجلس و اقتصاد. 1402;1(1):75-104. doi: 10.22034/mec.2024.10036