مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی همگرایی نامتقارن بین رشد اقتصادی و مخارج دولت در ایران: الگوی خودبازگشت آستانه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ئاسو اسماعیل پور 1
علی سرخوش سرا 2
پریسا کریمی کنگرلویی 3
1 فارغ التحصیل دکتری اقتصاد دانشگاه تبریز
2 فارغ التحصیل دکتری اقتصاد دانشگاه اصفهان
3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا
10.22034/mec.2024.16855.1033
چکیده
شناسایی چگونگی ارتباط بین میزان مداخله دولت در اقتصاد و رشد اقتصادی همواره یکی از مسائل مورد بحث در حوزه اقتصاد بخش عمومی بوده است. هدف این پژوهش بررسی همگرایی نامتقارن رشد اقتصادی و مخارج دولت در ایران با استفاده از روش اندرز-سیکلاس (Endres & Siklos, 2001) می­باشد. بدین منظور از الگوی خودبازگشت آستانه­ای (TAR) استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد دو الگوی مزبور نشان از وجود رابطه همگرایی نامتقارن بین هزینه­های عمرانی و هزینه­های جاری با رشد اقتصادی دارد. همچنین به­منظور بررسی پویایی کوتاه­مدت بین متغیرهای مزبور با رشد اقتصادی الگوی تصحیح خطای آستانه­ای برآورد شده است. نتایج بدست آمده نشان می­دهد که فرضیه­های تحقیق یعنی وجود همگرایی نامتقارن بین رشد اقتصادی و هزینه های جاری و عمرانی مورد تأیید قرار می­گیرد. علاوه بر آن براساس نتایج حاصل شده سرعت تعدیل هزینه­های جاری در دوحالت افزایش و کاهش تقریباً برابر است ولی در مورد هزینه­های عمرانی برای زمانی که مقدار آن بالاتر از مقدار تعادلی خود قرار دارد بیشتر از زمانی است که پایین­تر از مقدار تعادلی آن قرار می­گیرد.
کلیدواژه‌ها
رشد اقتصادی
هزینه‌های جاری
هزینه‌های عمرانی
خودبازگشت آستانه‌ای (TAR)
موضوعات
  1. ابونوری، اسماعیل و دیگران (۱۳۸۷)، اثرسیاست مالی بر متغیرهای کلان اقتصاد ایران: رهیافتی از روش خودرگرسیون برداری، پژوهشنامه اقتصادی، 10(38).
  2. افشاری راد، مجید، خلیلی، فرزانه، هاشمی دیزج، عبدالرحیم، و یزدان شناس با حقوق، مهدی. (1402). تاثیرات نامتقارن شاخص حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی (مطالعه موردی: کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا). مجلس و اقتصاد، 173-149.
  3. احمدی، محدثه و محمودزاده، محمود و قویدل دوست کوئی، صالح،1401،اثر اجزای مخارج دولت بر رشد اقتصادی ایران رویکرد رگرسیون غیرخطی انتقال هموار )۱۳۹۸-۱۳۵۰).
  4. احمدی، محدثه، محمودزاده، محمود، قویدل دوست کوئی، صالح. (1401). اثر اجزای مخارج دولت بر رشد اقتصادی ایران رویکرد رگرسیون غیرخطی انتقال هموار (1398-1350).مدلسازی اقتصادسنجی،7(2)، 43-66.
  5. اسماعیلی، بابک (1400)، بررسی تأثیر رشد اقتصادی و مخارج دولت بر نرخ تورم با استفاده از رویکرد رگرسیون انتقال ملایم (STR)، فصلنامه پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، 12(45)، 130-115.
  6. بابکی، روح اله؛ همایونی فر، مسعود؛ مهدوی عادلی، محمد؛ سلیمی فر، مصطفی(1400)،‌تأثیر هزینه های جاری و عمرانی بر سرمایه گذاری خصوصی در دو بخش ماشین الات و ساختمان در اقتصاد ایران(با رویکرد خودبازگشت آستانه ای،فصلنامه اقتصاد مقداری، 14(3)، 135-105.
  7. تمیزی، راضیه (1381)، رابطه میان تغییرات قیمت نفت و رشد اقتصادی در اقتصاد ایران طی دوره 1378- 1350، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران.
  8. جمال شرق، سعید (1387)، اثرات نامتقارن شوکهای پولی بر تولید در ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه تبریز.
  9. خدایی، مهدی؛ جعفری، محمد؛ فتاحی، شهرام(1400)، بررسی اثرات سیاست مالی بر رشد اقتصادی در اقتصادی ایران: مدل های حالت فضا، فصلنامه پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، 8(31)، 92-79.
  10. رهبر، فرهاد؛ سرگلزایی، مصطفی(1390)، بررسی آثار سیاست های مالی بر رشد اقتصادی و فقر طی دوره 1386-1363، مجله تحقیقات اقتصادی، 46(3)، 110-89.
  11. زائر، آیت و الهام غلامی (۱۳۸۶)، بررسی اثر سیاست‌های مالی بر متغیرهای کلان اقتصادی با استفاده از الگوی VAR، فصلنامه مالیات و توسعه، ۵. 
  12. زمان زاده، اکبر (1385)، بررسی تأثیر مخارج دولت و مالیات ها بر رشد اقتصادی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
  13. زمان­زاده، حمید (1389)، «یک دهه عملکرد اقتصاد ایران در آیینه شاخص­های کلان اقتصادی»، تازه­های اقتصاد، 8(129)، 43- 25.
  14. زندآور، شادی، زندی، فاطمه، خضری، محمد، و ربیعی، مهناز. (1399). تبین آثار غیرخطی ابزارهای سیاست مالی (با تأکید بر درآمدهای مالیاتی) دولت بر رشد اقتصادی ایران در دوره های رونق و رکود. مدلسازی اقتصادی، 14(3 (پیاپی 51) )، 99-118.
  15. سامتی، مجید؛ صامتی، مجید؛ شاهچرا، مهشید(1397)، جهت گیری مناسب هزینه های جاری و عمرانی دولت به منظور دست یابی به رشد بهینه اقتصادی در ایران، پژوهش های اقتصادی ایران، 15-1.
  16. شفیعی، افسانه؛ برومند، شهرزاد؛ تشکینی، احمد(1385)، آزمون تأثیرگذاری سیاست مالی بر رشد اقتصادی، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، 6(23)، 112-81.
  17. صیادزاده، علی، احمد جعفری صمیمی و سعید کریمی پتانلار(1386)، بررسی رابطه بین اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران؛ برآورد منحنی آرمی، پیک نور، 5(4)، 112-95.
  18. عرب مازار، علی اکبر؛ چالاک، فرشته(1389)، تحلیل پویایی اثر مخارج دولت بر رشد اقتصادی در ایران ، مجله تحقیقات اقتصادی، 45(2)،
  19. فشاری، مجید (1396)،بررسی ماهیت ادواری شوک های مخارج دولت بر رشد اقتصادی ایران(رهیافت غیرخطی الگوی چرخشی مارکوف)، فصلنامه مدلسازی اقتصاد سنجی، 2(5)،116-89.
  20. فلاحی، فیروز و عبدالرحیم هاشمی دیزج (1389)، «رابطه علیت بین تولید ناخالص داخلی و مصرف انرژی در ایران با استفاده از مدل­های مارکوف سوئیچینگ»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، 7(26)،152- 131.
  21. موتمنی، مانی و یونس نادمی(1386)، اندازه آستانه ای دولت و رشد اقتصادی در چند کشور خاورمیانه، مجله سیاسی اقتصادی ، 282-281، 135-128.
  22. مهرآرا، محسن و کامران نیکی اسکویی (1385)، «تکانه­های نفتی و اثرات پویای آن بر متغیرهای کلان اقتصادی»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، 40، 63-32.