مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

تاثیر سرمایه انسانی بر ارتباط میان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و اشتغال در کشورهای در حال توسعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مرضیه سادات شریفی 1
محبوبه فراهتی 2
رحمان سعادت 3
1 کارشناس ارشد رشته اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران،
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
10.22034/mec.2024.16774.1030
چکیده
هدف این پژوهش بررسی نقش سرمایه انسانی در ارتباط میان سرمایه­گذاری مستقیم خارجی و اشتغال در کشورهای در حال توسعه طی دوره زمانی 2004-2019 می­باشد. برای این منظور، نرخ ثبت نام دوره متوسطه به­عنوان شاخصی از سرمایه انسانی مورد استفاده قرار گرفته است و تورم به عنوان متغیر کنترلی وارد مدل شده است. نتایج حاصل از به‌کارگیری تکنیک خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی پانلی (Panel ARDL) نشان می‌دهند تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال منفی و معنادار است. از طرفی، اثر تعاملی سرمایه انسانی و سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال مثبت و به لحاظ آماری معنادار است. بنابراین، تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال وابسته به سطح سرمایه انسانی است؛ به‌طوری که با افزایش سطح سرمایه انسانی، تأثیر منفی سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال تضعیف می‌شود. به­عبارت دیگر، هر چه سطح سرمایه انسانی بالاتر باشد، یک واحد افزایش سرمایه­گذای مستقیم خارجی موجب کاهش کمتری در اشتغال می­شود. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهند سرمایه انسانی تأثیر معناداری بر اشتغال ندارد. در نهایت، اثر تورم نیز بر اشتغال منفی و از لحاظ آماری معنادار است. نتایج این پژوهش دلالت­های سیاستی مهمی در راستای بهبود سرمایه انسانی جهت افزایش اشتغال در کشورهای در حال توسعه دارد.
 
کلیدواژه‌ها
سرمایه انسانی
اشتغال
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
تکنیک خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی پانلی
کشورهای در حال توسعه
موضوعات
  1. ابوالشمس اصغری، سولماز (1388). تأثیر توزیع سنی جمعیت بر پس­انداز ملی در ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا.
  2. امامی، کریم و براتی­نیا، مجتبی (1389). اثر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر نابرابری سرمایه انسانی در کشورهای منتخب آسیایی. پژوهسنامه، 56، 71-100.
  3. رضایی، مهدی (1388). عوامل موثر بر جذب سرمایه­گذاری مستقیم خارجی در صنایع ایران. تهران، موسسه مطالعات و پژوهش­های بازرگانی.
  4. سید نورانی، سید محمدرضا (1378). اثر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر تقاضای کل اقتصاد، فصلنامه پژوهش­های مدیریت، 11(4)، 69-93.
  5. سید نورانی، سید محمدرضا و محمد پور، حسن (1397). تاثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال در کشورهای عضو OECD و کشورهای در حال توسعه. اقتصاد و تجارت نوین، 13(2)، 53-79.
  6. سید نورانی، سید محمدرضا؛ تاری، فتح اله؛ محمد پور، حسن. (1399). تاثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و حکمرانی خوب بر اشتغال در کشورهای در حال توسعه. فصلنامه علمی اقتصاد و مدیریت شهری، 8(3)، 21-33.
  7. طیبی، سید کمیل، پورشهابی، فرشید، خانی­زاده امیری، مجتبی و کاظمی، الهام (1392). اثر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی و درجه بازبودن تجاری بر سرمایه­گذاری داخلی و رشد اقتصادی (مطالعه موردی 10 کشور در حال توسعه آسیایی). پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، 21(67)، 131-152.
  8. فدائی، مهدی و کاظمی، شایسته (1391). بررسی اثرات رشد سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر سطح اشتغال در ایران (مدل خود توضیح با وقفه‌های گسترده (ARDL). پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 3(9)، 71-84.
  9. کاظمی، مهین­دخت (1393). تدثیر ریسک سیاسی بر جذب سرمایه­گذاری خارجی. پژوهش­نامه ایرانی سیاست بین­الملل، 3(1)، 72-92.
  10. کمیجانی، اکبر و قویدل، صالح (1385). اثر سرریز سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در اشتغال ماهر و غیر ماهر بخش خدمات ایران. مجله تحقیقات اقتصادی، 5(5)،50-29.
  11. لیلیان، ندا، ابراهیمی، مهرزاد، زارع، هاشم و حقیقت، علی (1400). تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی و سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی بخش کشاورزی در کشورهای منتخب آسیایی در حال توسعه. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 13(2)، 109-126.
  12. لیلیان، ندا، ابراهیمی، مهرزاد، زارع، هاشم و حقیقت، علی (1402). بررسی اثرات کوتاه­مدت و بلندمدت سرمایه­گذاری مستقیم خارجی، سرمایه انسانی و توسعه مالی بر رشد اقتصادی گروه­های مختلف درآمدی کشورهای مختلف درآمدی کشورهای در حال توسعه (کاربردی از رهیافت هم­انباشتگی پنل). اقتصاد مقداری، 20(3)، 35-77.
  13. محمدی، تیمور، ابونوری، عباسعلی و محمدنژاد، رویا (1394)، تحلیل رابطه علی بین نرخ تورم و بیکاری در اقتصاد ایران، فصلنامه علوم اقتصادی، 9(30)، 29-46.
  14. مختاری­پور، رضا (1401). تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال کشورهای منتخب صادرکننده نفت در خلیج فارس. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کردستان.
  15. معتمدی، سیما و رحمانی، تیمور (1397). تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر تشکیل سرمایه، بهره­وری نیروی کار و رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه. پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 8(30)، 117-132.
  16. منجذب محمدرضا و دهقانی، لیلا (1398). برآورد ظرفیت بیمه عمر در ایران با رویکرد پانل ARDL. تحقیقات مدلسازی اقتصادی. 1۰(۳۷)، ۳۹-۶۷
  17. مهدوی، ابوالقاسم؛ عزیزمحمدلو، حمید (1383). سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و اشتغال در کشورهای در حال توسعه. مجله دانش و توسعه، 15، 69-84.
  18. نجارزاده، رضا و ملکی، مهران (1384). بررسی تاثیر سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی با تاکید بر کشورهای صادرکننده نفت. پژوهش­های اقتصادی ایران، 7(23)، 147-163.
  19. نصابیان، شهریار (1392). نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر اشتغال ایران. پژوهشنامه اقتصادی، 6(3)، 97-122.
  20. نگهداری، ابراهیم (1393). نقش سرمایه انسانی در اثربخشی سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس. فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، 2(5)، 67-75.