مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

اثرات شاخص‌های مختلف فساد بر نیروی‌کار مطالعه موردی: کشورهای منتخب منا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سیامک شکوهی‌فرد
باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
10.22034/mec.2024.16663.1022
چکیده
نرخ مشارکت نیروی‌کار و اشتغال جزء کلیدی‌ترین شاخص‌های بازار کار بوده و تابع مؤلفه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می‌باشند. یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر این متغیرها، شاخص فساد می‌باشد. فساد می‌تواند از طریق کاهش درآمد مالیاتی دولت، کاهش در تولید خدمات و کالاهای عمومی و همچنین تغییر سهم عرضه نیروی‌کار در بخش‌های رسمی و غیررسمی اقتصاد بر اشتغال تأثیرگذار باشد. همچنین فساد از طریق تشویق فعالیت‌ها در بخش غیررسمی اقتصاد، کاهش بهره‌وری بخش خصوصی و افزایش بار مالیاتی از طریق تغییر مبادله بین پس‌انداز- مصرف، منجر به کاهش نرخ مشارکت نیروی‌کار می‌شود. از این رو در این تحقیق، تأثیر شاخص‌های مختلف فساد بر نرخ مشارکت نیروی‌کار و اشتغال در ایران و کشورهای منتخب منا در بازه زمانی 2023-2005 مطالعه شده و با استفاده از روش رگرسیونی کوانتایل، شش مدل جداگانه برآورد شده است. نتایج برآورد مدل‌ها نشان می‌دهند که تأثیر فساد بر نرخ مشارکت نیروی‌کار و اشتغال در ایران و کشورهای منتخب منفی بوده و این تأثیر در سطح معناداری 5 درصد به لحاظ آماری معنادار می‌باشد. زیرا فساد با تاثیر منفی بر فعالیت‌های تولیدی، کارآفرینی و فضای کسب و کار، توانسته است سطح اشتغال و نرخ مشارکت نیروی‌کار در کشورهای مذکور را کاهش دهد. سطح مصرف و کیفیت نهادی نیز تأثیر مثبت بر نرخ مشارکت نیروی‌کار و سطح اشتغال داشته و این تأثیر در سطح معناداری 5 درصد، به لحاظ آماری معنادار می‌باشد. تأثیر اقتصاد پنهان (غیررسمی) بر نرخ مشارکت نیروی‌کار و سطح اشتغال در ایران و کشورهای منتخب منفی بوده و این تأثیر در سطح معناداری 5 درصد، به لحاظ آماری معنادار می‌باشد. زیرا افزایش اقتصاد پنهان یا غیررسمی، باعث جذب بخشی از نیروی‌کار شده و بدین ترتیب سطح اشتغال و نرخ مشارکت واقعی را کاهش می‌دهد. از این‌رو دولت‌ها بایستی با اجرای اقداماتی نظیر دولت الکترونیکی و افزایش شفافیت فعالیت‌های بخش عمومی، با جدیت بیشتر برای مبارزه با فساد اقدام نموده و باعث بهبود محیط کسب‌وکار و اشتغال گردند.
کلیدواژه‌ها
نرخ مشارکت نیروی کار
اشتغال
فساد
رگرسیون کوانتایل
کشورهای منتخب منا
موضوعات
  1. تانزی، ویتو (1378). مسئله فساد، فعالیت های دولتی و بازار آزاد. ترجمه بهمن آقایی، تهران، اطالعات سیاسی- اقتصادی، شماره 149و150.
  2. حکمتی فرید، صمد؛ عزتی شورگلی، احمد؛ عزتی، رضا و دهقانی، علی (1394). تأثیر جهانی شدن و کنترل فساد بر رشد اقتصادی کشورهای با درآمد سرانه پایین، درآمد سرانه متوسط و درآمد سرانه بالا. فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 5 (18)، 112- 95.
  3. حیدری، حسن؛ علی‌نژاد، رقیه؛ محسنی‌زنوزی، سیدجمال‌الدین و جهانگیرزاده، جواد (1393). بررسی رابطه بین فساد اداری و رشد اقتصادی: مشاهداتی از کشورهای گروه دی هشت.  فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، 14 (55)، 183-157.
  4. رفیعی دارانی، هادی و قربانی، محمد (1393). مشارکت نیروی کار در اقتصاد ملی: تحلیلی در چارچوب رگرسیون فضایی. فصلنامه تحقیقات مدلسازی اقتصادی، 5 (18)، 140-119.
  5. سبحانی، حسن (1387). اقتصاد کار و نیروی انسانی. تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  6. سپهردوست، حمید و برجیسیان، عادل (1395). بررسی اثرات غیرمستقیم فساد بر رشد اقتصادی با تأکید بر شاخص ادراک فساد. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‌های اقتصادی سابق)، 13 (1)، 29- 1.
  7. شقاقی‌شهری، وحید؛ واحد رسولی، شیرین و طیاری، مریم (1395). ارزیابی اثرات بازدارنده فساد مالی بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در حوزه کشورهای عضو کنفرانس اسلامی. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، 4 (14)، 46-27.
  8. شکوهی‌فرد، سیامک؛ آل‌عمران، رویا؛ مهرگان، نادر و رحیم‌زاده، فرزاد (1401). بررسی تاثیر فساد بر نرخ مشارکت نیروی کار زنان: رویکرد سیستم معادلات همزمان. فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری، 19(2)، 185-151.
  9. شکوهی‌فرد، سیامک (1400). تبیین و تحلیل اثرات فساد بر فضای کسب و کار (رویکرد داده‌های پانلی). اولین همایش ملی راهبرد اقتصاد کارآفرینی در ایران با رویکرد تولید، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌ها، گنبد کاووس، ایران.
  10. شکوهی‌فرد، سیامک و رحیم‌زاده، فرزاد (1400). درآمدی بر سلامت اقتصادی. اردبیل، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد استان اردبیل.
  11. کریمی، سعید؛ گیلک حکیم آبادی، محمد تقی و نباتی، زهرا (1396). فساد مالی و اشتغال زنان در کشورهای منتخب. پژوهش‌نامه زنان، 8 (22)، 81- 65.
  12. الماسی، فاطمه؛ ابراهیمی، مهرزاد و زارع، هاشم (1401). بررسی رابطه بین فساد و بیکاری در کشورهای عضو اوپک: رهیافت گشتاورهای تعمیم‌یافته سیستمی. فصلنامه علمی پژوهش های اقتصاد صنعتی، 6 (22)، 107-89.
  13. مرکز آمار ایران (1397). گزارشات آماری مربوط به بازار کار 1397-1396.
  14. مرکز پژوهش‌های مجلس (1396). آسیب شناسی سیاست‌ها و مقررات بازار کار ایران، شناخت وضع موجود بازار کار با تأکید بر تفاوت‌های استانی. دفتر مطالعات اقتصادی.
  15. مرکز پژوهش‌های مجلس (1397). بررسی تحولات مهم بازار کار ایران در دوره پاییز سال 1393 تا زمستان سال دفتر مطالعات اقتصادی.
  16. مرکز آمار ایران (1402). گزارشات آماری مربوط به بازار کار.
  17. مشیری، سعید؛ طایی، حسن و پاشازاده، حامد (1394). عوامل مؤثر بر نرخ مشارکت نیروی کار در بازار کار. فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه پایدار (پژوهش‌های اقتصادی)، 2 (15)، 72 -49.

  • تاریخ دریافت 03 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 25 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1402