مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی راهبردهای توسعه اقتصاد دانش بنیان در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید رضا میرعسکری جیلدانی 1
سید سینا معصومی 2
محمد حسین اصغر پور 3
1 استادیار، گروه اقتصاد و حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه یزد، ایران
10.22034/mec.2024.17303.1060
چکیده
اقتصاد دانش‌بنیان در سال‌های اخیر به‌عنوان راهی برای رهایی از اقتصاد متکی به منابع مورد توجه قرار گرفته است. در اقتصاد دانش‌بنیان، ارزش اصلی از دانش، نوآوری و فناوری به وجود می‌آید. وقتی‌که این دانش و نوآوری به کارها و فرایندهای تولیدی متصل شوند، جهش قابل توجهی در تولید ایجاد می‌شود. جهش تولید از طریق اقتصاد دانش‌بنیان به تعامل و مشارکت فعال مردم نیاز دارد تا به شکلی مؤثر و پایدار اتفاق بیفتد. برای این منظور، تدوین نقشه راه توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ضرورت دارد. ازاین‌رو مقاله حاضر بر این ضرورت جهت دستیابی به مدلی کاربردی تأکید دارد. این مقاله نقاط قوت و ضعف کشور را در توسعه اقتصاد مبتنی بر دانش نشان می‌دهد و نقشه راه ایران را برای دستیابی به هدف خود برای تبدیل‌شدن به یک رهبر منطقه‌ای در این بخش ترسیم می‌کند. بر اساس روش کیفی داده‌بنیاد، با استفاده از تحلیل نظرات ده خبره که شاخص‌های خبرگی آنها از قبل محرز شده بود؛ راهبردهای هشتگانه تدوین شد. سپس با استفاده از روش بهترین-بدترین (BWM) راهبردها رتبه‌بندی شدند. تسهیل و اصلاح نظام مالکیت فکری با وزن 170/0، ایجاد شبکه صنایع به‌منظور افزایش کارایی و بهره‌وری شرکت‌ها با وزن 151/0 و توسعه دیپلماسی علم و فناوری در کشورهای منطقه با وزن 134/0 به ترتیب در جایگاه اول تا سوم قرار گرفتند. متناسب با راهبردها و رتبه آن‌ها نقشه راهی ترسیم شده است تا توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ایران محقق شود.
کلیدواژه‌ها
اقتصاد دانش‌بنیان
حکمرانی اقتصادی
نقشه راه
روش بهترین-بدترین طبقه‌بندی JEL: O32
O38
O43
موضوعات
  1. Adelkhah, M. (2016). The role of knowledge-based economy in controlling inflation and improving productivity in Iran, Master's thesis, Faculty of Social Sciences, Razi University. (In Persian)
  2. Alipour, G., kharahsdizade, M. R., Seif, A., & Ahmadizade, S. S. (2020). Designing Strategic Pattern of Elites & Talents Role-Playing in the Knowledge-Based Economy Realization by Resistive Economy Approach. Interdisciplinary Studies on Strategic Knowledge, 4(13), 33-70. (In Persian)
  3. Aparicio, G., Iturralde, T., & Rodríguez, A. V. (2023). Developments in the knowledge-based economy research field: A bibliometric literature review. Management Review Quarterly, 73(1), 317-352.
  4. Baum S, O’Connor K, Yigitcanlar T (2009) The implications of creative industries for regional outcomes. Int J For Innov Policy, 5(1/2/3): 44–64.
  5. Ben Hassen, T. (2024). A Study on Lebanon’s Competitive Knowledge-Based Economy, Relative Strengths, and Shortcomings. Journal of the Knowledge Economy, 1-28.
  6. Cooke, P., & Leydesdorff, L. (2006). Regional development in the knowledge-based economy: The construction of advantage. The journal of technology Transfer, 31, 5-15.
  7. Dehghan Tarzjani, A., Ebrahimi, M., Zare, H., & AminiFard, A. (2022). Assessing the role of innovation and intellectual property in the realization of knowledge-based economy: A case study of information and communication technology industry. Educational Development of Judishapur, 12(4), 1164-1173. (In Persian)
  8. Drucker PF (1969) The age of discontinuity: guidelines to our changing society. Heinemann,
  9. Furukawa, Y. (2007). The protection of intellectual property rights and endogenous growth: Is stronger always better?. Journal of Economic Dynamics and Control, 31(11), 3644-3670.
  10. Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1967). The discovery of grounded theory: strategies for qualitative research Aldine Publishing Company. New York.
  11. Glaser, B., & Strauss, A. (2017). Discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Routledge. (In Persian)
  12. Izadkhasti, H., Negintaji, Z., & Najafi, M. M. (2022). Investigating the Factors Affecting on Inflation with Emphasis on Knowledge-based Economy in Oil Exporting Countries. Stable Economy Journal, 3(3). (In Persian)
  13. Leydesdorff, L. (2006). The knowledge-based economy and the triple helix model. Understanding the Dynamics of a Knowledge Economy, Edward Elgar, Cheltenham, 42-76.
  14. Leydesdorff, L., & Etzkowitz, H. (2003). Can ‘the public’be considered as a fourth helix in university-industry-government relations? Report on the Fourth Triple Helix Conference, 2002. Science and public policy, 30(1), 55-61.
  15. Masoumi, S., Jamshidi Guilani, M., & Asgharpour, M. H. (2021). Identify and analyze barriers to supply chain industries related to food insects. Honeybee Science Journal, 11(21). (In Persian
مجلس و اقتصاد
دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4
تابستان 1403
صفحه 375-401