هدف پژوهش حاضر، بررسی قابلیتهای راهبردی موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان است. روش پژوهش از بعد هدف کاربردی و از نظر گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها، توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش، خبرگان، مشاوران، مدیران و کارشناسان در شرکتهای دانشبنیان است. در این راستا تعداد 231 نفر با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده و 17 نفر از خبرگان برای ارزیابی و اولویتبندی قابلیتهای راهبردی انتخاب گردید و به پرسشنامه طراحی شده پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روشهای تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم و تکنیکهای تصمیمگیری DEMATEL فازی و ANP استفاده شد. نتایج حاصل از یافتهها نشان میدهد قابلیتهای راهبردی موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان عبارتند از: قابلیتهای شبکهای، قابلیتهای بازاریابی، قابلیتهای پویا و قابلیتهای رقابتی که به ترتیب قابلیتهای بازاریابی، قابلیتهای رقابتی، قابلیتهای پویا، و قابلیتهای شبکهای بر عملکرد شرکتهای دانش بنیان تاثیر مثبت و معناداری دارد. در مرحله بعد، با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره دمیتل و تحلیل شبکهای فازی ماتریس ارتباطات درونی بین قابلیتها و اهمیت آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان میدهد قابلیتهای مدیریت برند، کیفیت، قابلیت پژوهشات بازاریابی و سنجش بازار، نوآوری، ویژگیهای شبکه، قابلیت تبلیغات، قابلیت یادگیری، قابلیت مدیریت فروش و ارتباط با مشتریان، انعطافپذیری، قابلیت تصمیمگیری در برابر تلاطمهای محیطی، بیش از 58 درصد از وزن و اهمیت قابلیتها را در بهبود عملکرد شرکتهای دانشبنیان دارا میباشند. با توجه به نتایج حاصل از پژوهش پیشنهاد میگردد که مدیران و کارشناسان شرکتهای دانشبنیان، قابلیتهای رقابتی و قابلیتهای بازاریابی و قابلیتهای پویا را در اولویت برنامههای راهبردی برای کسب مزیت رقابتی پایدار قرار دهند تا بدین شکل عملکرد شرکتهای دانشبنیان بهبود یابد.
آرمان، مانی و شفیعی، محبوبه (1396). قابلیتهای رقابتی در شرکتهای دانش بنیان مدلی برای تبیین نقش چابکی استراتژیک و یادگیری استراتژیک. مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 25(83): 25-50.
تقوی، محمد، حقیقی کفاش، مهدی، خاشعی، وحید و قاضی نوری، سیدسروش (1398). تبیین الگوی تصمیمگیری استراتژیک شرکتهای دانش بنیان در تجاری سازی فناوری. فصلنامه مطالعات راهبردی، 22(85)، 93-124.
رحیمی، زهرا (1403). طراحی مدل مناسب تجاریسازی فناوری در شرکتهای دانشبنیان با استفاده از روش داده بنیاد (مورد مطالعه: شهرک علمی پژوهشاتی اصفهان)، هجدهمین کنفرانس بینالمللی مدیریت و علوم انسانی.
قاضی نوری، سیدسروش، بامداد صوفی، جهانیار و ردائی، نیلوفر (1396). بررسی رفتار و عملکرد شرکتهای دانشبنیان ایرانی با رویکرد تکسونومی. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 4(2): 10-32.
Ahmad, N., Lazim, H. M., Shamsuddin, A., Wahab, E., & Abu, N. A. The relationship between technological capability and manufacturing performance (2019). International Journal of Supply Chain Management, 8(2), 930-946.
Ferreira, J., Coelho, A., & Moutinho, L. (2020). Dynamic capabilities, creativity and innovation capability and their impact on competitive advantage and firm performance: the moderating role of entrepreneurial orientation. Technovation, 92, 102-161.
Falahat, M., Lee, Y. Y., Ramayah, T., & Soto-Acosta, P. (2020). Modelling the effects of institutional support and international knowledge on competitive capabilities and international performance: Evidence from an emerging economy. Journal of International Management, 26(4), 100779.
Faroque, A. R., Torkkeli, L., Sultana, H., & Rahman, M. (2022). Network exploration and exploitation capabilities and foreign market knowledge: The enabling and disenabling boundary conditions for international performance. Industrial Marketing Management, 101, 258-271.
Hao, S., & Song, M. (2016). Technology-driven strategy and firm performance: are strategic capabilities missing links. Journal of Business Research, 69(2), 751-759.
Hernández-Linares, R., Kellermanns, F. W., & López-Fernández, M. C. (2021). Dynamic capabilities and SME performance: the moderating effect of market orientation. Journal of small business management, 59(1), 162-195.
Herhausen, D., Miočević, D., Morgan, R. E., & Kleijnen, M. H. (2020). The digital marketing capabilities gap. Industrial Marketing Management, 90, 276- 290.
Kaleka, A., & Morgan, N. A. (2019). How marketing capabilities and current performance drive strategic intentions in international markets. Industrial Marketing Management, 78, 108-121.
Partanen, J., Kohtamäki, M., Patel, P. C., & Parida, V. (2020). Supply chain ambidexterity and manufacturing SME performance: The moderating roles of network capability and strategic information flow. International Journal of Production Economics, 221, 107470.
Palencia, D. B., López-Barraza, L., & Jiménez, J. M. (2022). Organizational capabilities and competitive strategies in a developing country. An empirical analysis. Procedia Computer Science, 210, 358-362.
Qiu, X., Holmen, E., Havenvid, M., De Boer, L., & Hermundsdottir, F. (2022). Open for business: Towards an interactive view on dynamic capabilities. Industrial Marketing Management, 107, 148-160.
Rezazadeh, B., Karami, H., & Karami, A. (2016). Technology orientation, dynamic capabilities and SMEs performance. Strategic Management Quarterly, 4(1), 41-60.
Raymond, L., St-Pierre, J., Fabi, B., & Lacoursière, R. (2010). Strategic capabilities for the growth of manufacturing SMEs: A configurational perspective. Journal of developmental entrepreneurship, 15(02), 123-142.
Seyhan, M., Ayas, S., Sonmez, U., & Gurlu, Y. (2017). The relationship between strategic capabilities and competitive performance: The moderating role of internal cooperation. International Journal of Academic Research in Economics and Management Sciences, 6(1), 146-161.
Tolstoy, D., Nordman, E. R., & Vu, U. (2022). The indirect effect of online marketing capabilities on the international performance of e-commerce SMEs. International Business Review, 31(3), 101-126.
Zahra, S. A., Sapienza, H. J., & Davidsson, P. (2006). Entrepreneurship and dynamic capabilities: A review, model and research agenda. Journal of Management studies, 43(4), 917-955.
صمدزاد, سعیده, و نوری, فرامرز. (1403). تبیین و ارزیابی قابلیتهای استراتژیک موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان بر اساس تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره فازی. مجلس و اقتصاد, 2(3), 503-527. https://doi.org/10.22034/mec.2025.17637.1093
MLA
صمدزاد, سعیده, و نوری, فرامرز. "تبیین و ارزیابی قابلیتهای استراتژیک موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان بر اساس تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره فازی", مجلس و اقتصاد, 2, 3, 1403, 503-527. doi: 10.22034/mec.2025.17637.1093
HARVARD
صمدزاد سعیده, نوری فرامرز. (1403). 'تبیین و ارزیابی قابلیتهای استراتژیک موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان بر اساس تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره فازی', مجلس و اقتصاد, 2(3), pp. 503-527. doi: 10.22034/mec.2025.17637.1093
CHICAGO
سعیده صمدزاد و فرامرز نوری, "تبیین و ارزیابی قابلیتهای استراتژیک موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان بر اساس تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره فازی," مجلس و اقتصاد, 2 3 (1403): 503-527, doi: 10.22034/mec.2025.17637.1093
VANCOUVER
صمدزاد سعیده, نوری فرامرز. تبیین و ارزیابی قابلیتهای استراتژیک موثر بر عملکرد شرکتهای دانشبنیان بر اساس تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره فازی. مجلس و اقتصاد. 1403;2(3):503-527. doi: 10.22034/mec.2025.17637.1093
