مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

جهانی‌شدن مالی و پایداری زیست‌محیطی در ایران: رویکرد BFGC-Q

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی، گروه اقتصاد، دانشکده‌ی اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
چکیده
هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی نقش جهانی‌شدن مالی بر پایداری زیست‌محیطی در ایران است. بر این اساس تأثیر علی جهانی‌شدن مالی، جهانی‌شدن مالی عملیاتی و جهانی‌شدن مالی قانونی در کنار متغیرهای کنترل رشد اقتصادی، مصرف نفت و نااطمینانی سیاست اقتصادی بر شاخص جدید ضریب ظرفیت بار (LCF) که به‌طور هم‌زمان عرضه و تقاضای طبیعت را در نظر می‌گیرد، با به‌کارگیری رویکرد نوین علیت گرنجری فوریه بوت‌استراپ در کوانتایل (BFGC-Q) طی سال‌های 2022-1978 بررسی شده است. این رویکرد، بر خلاف آزمون‌های علیت گرنجری گذشته، مسأله غیرخطی‌بودن و شکست‌های ساختاری را در نظر می‌گیرد و می‌تواند اطلاعات مفیدی در مورد یک رابطه علّی دنباله‌دار ارائه دهد. نتایج نشان می‌دهد که جهانی‌شدن مالی، جهانی‌شدن مالی عملیاتی و جهانی‌شدن مالی قانونی در تمام کوانتایل‌ها (10th-90th) رابطه علی معناداری با LCF ندارد. تولید ناخالص داخلی در تمام کوانتایل‌ها به جز کوانتایل پایانی (10th-70th) منجر به کاهش LCF شده است. مصرف نفت در تمام کوانتایل‌ها (10th-90th) رابطه علی منفی و معناداری با LCF دارد. نااطمینانی سیاست اقتصادی نیز در تمام کوانتایل‌ها به جز کوانتایل ابتدایی (30th-90th) به کاهش LCF منجر شده است. استحکام نتایج با به‌کارگیری آزمون هم‌انباشتگی فوریه ADL و برآوردگر FMOLS با تقریب فوریه نیز تأیید شده است. بر این اساس می‌توان گفت گرچه جهانی‌شدن مالی و دو بعد عملیاتی و قانونی آن به پایداری زیست‌محیطی در کشور کمکی نکرده‌اند؛ اما تهدیدی نیز برای آن محسوب نمی‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  1. بهرام‌بیگی، فاطمه؛ فطرس، محمدحسن؛ حاجی، غلامعلی و ترکمنی، اسماعیل. (1402). تأثیر رژیم‌های توسعه مالی بر انتشار CO2 در ایران: رهیافت مارکوف‌سوئیچینگ. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 15(2)، 1-12. doi: 10.30495/jae.2023.30067.2325
  2. بهرامی، الهام؛ بهبودی، داود؛ سلمانی‌بیشک؛ محمدرضا و شکری، مصطفی. (1398). نقش توسعه مالی و آزادسازی تجاری بر انتشار گاز دی‌اکسید کربن در ایران. سیاست‌های راهبردی و کلان، 7(25)، 124-141. doi: 10.32598/JMSP.7.1.124
  3. حافظی، حسین و ممی‌پور، سیاب. (1403). بررسی اثرات پویای مصرف سوخت‌های فسیلی روی انتشار دی‌اکسید کربن در ایران. مطالعات علوم محیط زیست، 9(1)، 8031-8045. doi: 10.22034/jess.2023.395409.2024
  4. دلیری، حسن. (1399). ارتباط بین جای پای اکولوژیک و رشد اقتصادی در کشورهای D8: آزمون فرضیه زیست‌محیطی کوزنتس با استفاده از مدل PSTR. تحقیقات مدلسازی اقتصادی. ۱۱(۳۹)، 112.-81
  5. زروکی، شهریار؛ یوسفی بارفروشی، آرمان و فتح‌الله‌زاده، امیرحسین. (1401). تحلیلی جامع از اثر جهانی‎شدن بر آلایندگی محیط‌زیست در ایران با تأکید بر ابعاد سه‌گانه و اجزای دوگانه. اقتصاد مقداری، 19(4)، 1-41. doi: 10.22055/jqe.2021.33177.2239

  • تاریخ دریافت 15 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 03 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 19 فروردین 1404
  • تاریخ اولین انتشار 19 فروردین 1404
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403