مسأله جرم همواره یکی از چالشهای مهم اجتماعی و اقتصادی در جوامع مختلف بوده و شناخت عوامل مؤثر بر آن برای سیاستگذاران از اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر جرم در استانهای ایران با استفاده از رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل طی دوره 1390 الی 1401 میباشد. این رویکرد آماری امکان تحلیل اثر متغیرها را در سطوح مختلف توزیع جرم فراهم میسازد. نتایج نشان میدهد تاثیر نابرابری درآمدی و شاخص فلاکت بر نرخ جرم در بخشهای مختلف توزیع جرم ناهمگن است و در سطوح بالای جرم، تاثیر نابرابری درآمدی و شاخص فلاکت بر جرم بیشتر است. به عبارتی، در مناطق با جرم پایین، فشار اقتصادی(شاخص فلاکت) نقش تعیین کنندهای در افزایش جرم دارد. این موضوع در دو کوانتایل انتهایی نیز تاثیر مثبت و معناداری قوی را نشان میدهد که حاکی از تاثیر فشار اقتصادی بر جرم است. نابرابری درآمدی نیز بجز یک کاهش اولیه در مقدار ضریب از کوانتایل 10 به 20 در سایر کوانتایل ها، افزایش نابرابری منجر به افزایش جرم می شود. به طوری که مقدار ضریب در کوانتایل های بالا بیشتر از کوانتایل های پایین است. نتایج آزمونهای برابری شیب نشان داد ضرایب متغیرهای مستقل بهویژه متغیر ضریب جینی در سطوح مختلف توزیع متغیر وابسته ناهمگن بوده و رفتار آنها در نقاط مختلف توزیع متفاوت است. آزمون تقارن کوانتایلها نیز حاکی از رد فرضیه صفر و عدم رفتار متقارن ضرایب در کوانتایلهای مختلف است. لذا لازم است در استانهایی با نرخ جرم بالا، سیاستهای حمایتی و اقتصادی اولویت یابند. همچنین اقدامات کافی جهت کنترل بیکاری و تورم با تمرکز بر اقشار آسیبپذیر الزامی میباشد. طبقه بندیJEL: E24, E61, K42
آرمن, سید عزیز , کفیلی, وحید , فرازمند, حسن و ملتفت, حسین . (1396). عوامل اقتصادی موثر بر جرم در ایران؛ کاربرد انتقال ملایم پانلی. پژوهشنامه اقتصادی, 17(66), 125-150.
اسکندری سبزی, سیما و حسن زاده, رقیه . (1402). تحلیل عوامل اقتصادی مؤثر بر آسیبهای اجتماعی(جرم سرقت)؛ مطالعۀ موردی، استان آذربایجان شرقی. پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی, 12(1), 1-16.
انصاری سامانی, حبیب و روزبهانی, معصومه . (1398). عدالت و جرائم اجتماعی؛ شواهدی از استان های ایران. اقتصاد و توسعه منطقه ای26(18)18-1.
دادگر، یداله، و نظری، روح اله. (1392). بررسی تاثیر شاخص فلاکت بر جرم و جنایت در ایران. مطالعات و سیاست های اقتصادی، 9 (19)(2 (99))، 63-86.
سلیمانی مقام یحیی، نادمی یونس، چگنی مهدی. تأثیر شاخص فلاکت بر میزان ارتکاب جرائم در استانهای ایران. تحقیقات مدلسازی اقتصادی. ۱۳۹۹; ۱۱ (۴۲) :۱۵۷-۱۸۶
کیان پور, سعید , فرهنگ, امیرعلی و حاجیان, محسن . (1402). تأثیرگذاری تورم و نابرابری اقتصادی در افزایش جرم سرقت (رهیافت کاپیولا). دانشنامه حقوق اقتصادی, 30(24), 79-96
لطفی، عزت اله، فیض پور، محمدعلی، یاری، محمدسعید، ستاررستمی، همت، و میرزایی، سرور. (1395). بررسی تاثیر متغیرهای اقتصادی- اجتماعی بر جرم در کشور, رهیافت تکنیک داده های ترکیبی (مطالعه موردی سرقت و قتل). پژوهش های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی)، 11(3 )، 415-440.
مداح, مجید . (1390). تحلیل اثر فقر و نابرابری درآمدی بر جرم ( سرقت ) در سطح استانهای کشور. پژوهشنامه اقتصادی, 11(42), 303-323.
مکیان سید نظام الدین، رستمی مجتبی، رمضانی هانیه. تحلیل رابطه بین سرقت و نابرابری درآمدی رویکرد بیزین (مطالعه موردی ایران). پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پایدار). ۱۳۹۷; ۱۸ (۳) :۱۴۵-۱۶۶
اسکندری سبزی, سیما. (1404). تأثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر وقوع جرم: رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل. مجلس و اقتصاد, 3(2), 163-186. https://doi.org/10.22034/mec.2025.18142.1127
MLA
اسکندری سبزی, سیما. "تأثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر وقوع جرم: رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل", مجلس و اقتصاد, 3, 2, 1404, 163-186. doi: 10.22034/mec.2025.18142.1127
HARVARD
اسکندری سبزی سیما. (1404). 'تأثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر وقوع جرم: رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل', مجلس و اقتصاد, 3(2), pp. 163-186. doi: 10.22034/mec.2025.18142.1127
CHICAGO
سیما اسکندری سبزی, "تأثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر وقوع جرم: رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل," مجلس و اقتصاد, 3 2 (1404): 163-186, doi: 10.22034/mec.2025.18142.1127
VANCOUVER
اسکندری سبزی سیما. تأثیر شاخص فلاکت و نابرابری درآمدی بر وقوع جرم: رهیافت رگرسیون پانل کوانتایل. مجلس و اقتصاد. 1404;3(2):163-186. doi: 10.22034/mec.2025.18142.1127