مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

ارزیابی اثرات اجتماعی طرح توسعه روستایی: کاربرد رویکرد تحلیل شبکه اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران،
3 گروه حکمرانی کشاورزی، اب و انرژی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
تحقق توسعه پایدار در نواحی روستایی نیازمند شناخت دقیق از پیامدهای اجتماعی طرح‌های توسعه‌ای است، به‌ویژه در مناطقی همچون شهرستان تفتان که شبکه‌های اجتماعی سنتی نقشی محوری دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات اجتماعی یکی از طرح‌های توسعه روستایی در شهرستان تفتان استان سیستان و بلوچستان و با رویکرد تحلیل شبکه اجتماعی (SNA) انجام شده است. روش تحقیق کمی و داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های محقق‌ساخته در دوره‌های قبل و بعد از اجرای طرح، از چهار روستای کهنوک، ملک‌آباد، میرآباد و نوک‌آباد از توابع شهرستان تفتان گردآوری شدند و با نرم‌افزار UCINET6 تحلیل شدند. شاخص‌های کلان شبکه شامل تراکم، تمرکز، دوسویگی پیوندها، انتقال‌پذیری و میانگین فاصله ژئودزیک بررسی گردید. نتایج نشان داد اجرای طرح توسعه روستایی موجب افزایش تراکم، دوسویگی و انتقال‌پذیری شبکه‌های اجتماعی و کاهش تمرکز و فاصله ژئودزیک شده است که نشانگر تقویت انسجام اجتماعی، توزیع عادلانه‌تر منابع اطلاعاتی و ارتقاء ظرفیت کنش جمعی در این جوامع است. پیشنهاد اصلی پژوهش آن است که در طراحی و اجرای طرح‌های توسعه روستایی، تحلیل ساختار شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان یک ابزار ضروری در فرآیند سیاستگذاری و برنامه‌ریزی لحاظ شود تا از بروز پیامدهای ناخواسته اجتماعی جلوگیری و پایداری اجتماعی در نواحی روستایی تقویت گردد.

طبقه‌بندی:  Q01,O18, R58, Z13, C88
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 13 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 25 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 13 مهر 1404
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1404