مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

نقش تعمیق مالی و دسترسی به اعتبار در تعدیل اثر نوسانات قیمت نفت بر توسعه اقتصادی: رویکرد PSTR

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز
4 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز
چکیده
این پژوهش به بررسی نقش توسعه مالی در تعدیل اثرات نوسانات قیمت نفت بر توسعه اقتصادی در کشورهای نفت‌خیز حوزه منا (ایران، عراق، امارات، قطر، کویت و الجزایر) می‌پردازد. با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR) و داده‌های دوره 1990-2024، مطالعه حاضر روابط غیرخطی و آستانه‌ای بین توسعه مالی، نوسانات قیمت نفت و توسعه اقتصادی را تحلیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که توسعه مالی در رژیم‌های مختلف (پایین، میانی و بالا) اثرات متفاوتی بر متغیرهای اقتصادی دارد. در رژیم‌های با توسعه مالی ضعیف، افزایش نقدینگی و اعتبارات بانکی به بخش خصوصی با رشد اقتصادی همراه است، اما مخارج دولتی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ممکن است اثرات منفی داشته باشند. در رژیم‌های با توسعه مالی قوی، نقش مخارج دولتی کاهش یافته و بخش خصوصی به موتور اصلی رشد تبدیل می‌شود. اثر قیمت نفت در تمامی رژیم‌ها غیرمعنادار است که می‌تواند به دلیل تفاوت‌های ساختاری در وابستگی به نفت و تأثیر متغیرهای واسطه‌ای باشد. این مطالعه خلأهای منطقه‌ای و روش‌شناختی تحقیقات پیشین را پر کرده و برای سیاست‌گذاران در طراحی سازوکارهای مالی برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی و رشد پایدار راهگشاست.
طبقه بندی JEL: C33, F43, G20, O11, O53, Q43
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 11 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 03 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 اردیبهشت 1405