مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی اثرات مستقیم، کنترلی و تعاملی شاخص‌های کیفیت نهادی و سیاست‌های مالی بر رشد اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
2 ستادیار ،گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
3 استادیار ،گروه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
چکیده
این پژوهش به بررسی اثرات مستقیم، کنترلی و تعاملی شاخص‌های کیفیت نهادی و سیاست‌های مالی بر رشد اقتصادی در ایران و پنج کشور نوظهور منتخب (چین، هند، برزیل، ترکیه و اندونزی) طی دوره زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۲ می‌پردازد. شاخص‌های کیفیت نهادی شامل کنترل فساد، حاکمیت قانون، اثربخشی دولت، پاسخگویی، ثبات سیاسی و کیفیت مقررات بوده و سیاست‌های مالی با متغیرهای نرخ مالیات و هزینه‌های دولتی سنجیده شده‌اند. افزون بر این، متغیرهای کنترلی مانند سرمایه انسانی، سطح فناوری، جمعیت، نرخ تورم و نسبت سرمایه‌گذاری به تولید ناخالص داخلی برای لحاظ عوامل ساختاری و جمعیتی وارد مدل شده‌اند. روش برآورد پژوهش، مدل داده‌های پانلی پویا با استفاده از گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) است که امکان کنترل هم‌زمان درون‌زایی متغیرها، ناهمسانی واریانس و خودهمبستگی را فراهم می‌کند. نتایج نشان می‌دهد کیفیت نهادی تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد و از طریق تعامل با سیاست‌های مالی، کارایی این سیاست‌ها را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. در میان ابعاد نهادی، کنترل فساد و حاکمیت قانون بیشترین اثرگذاری را دارند. همچنین سرمایه انسانی و فناوری نقش تعدیل‌کننده در رابطه نهادی–مالی ایفا می‌کنند. به‌طور کلی، وجود هم‌افزایی مثبت میان کیفیت نهادی و سیاست‌های مالی تأیید می‌شود. یافته‌ها بیانگر آن است که اجرای هم‌زمان اصلاحات نهادی و مالی، تقویت شفافیت، ارتقای کارآمدی دولت و بهبود محیط حکمرانی می‌تواند زمینه‌ساز رشد اقتصادی پایدار در کشورهای نوظهور، به‌ویژه ایران، باشد.

طبقه‌بندی JEL : C33, O40, O47, H30, O43
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 05 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 01 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 اردیبهشت 1405