بررسی ارتباط بین عملکرد دولت و فقر انرژی در ایران

شهبازی, نگار; خانزادی, آزاد; دل انگیزان, سهراب

doi:10.22034/mec.2026.18380.1148

بررسی ارتباط بین عملکرد دولت و فقر انرژی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نگار شهبازی ¹

آزاد خانزادی ²

سهراب دل انگیزان ³

¹ کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، ایران

² دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، ایران

³ استاد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی،ایران

10.22034/mec.2026.18380.1148

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه غیرخطی میان عملکرد دولت و فقر انرژی در ایران طی دوره زمانی فصلی 1380Q₁ تا 1400Q₄ است. به منظور تحلیل رفتار پویای متغیرها در افق زمانی کوتاه‌مدت و بلندمدت، از مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (NARDL) بهره گرفته شده است. در این چارچوب، متغیر کلیدی این پژوهش شامل شاخص فقر انرژی، شاخص حکمرانی دولت، هزینه‌های عمومی، شاخص ضریب جینی و نرخ رشد اقتصادی به‌عنوان متغیرهای اصلی پژوهش در نظر گرفته شده‌اند. یافته‌های تجربی نشان می‌دهد که شوک‌های مثبت در هزینه‌های عمومی، نابرابری درآمدی و رشد اقتصادی،تاثیر مثبت و معناداری بر فقر انرژی در بلندمدت دارند، در حالی که شوک‌های منفی این متغیرها منجر به کاهش فقر انرژی می‌شوند. همچنین نتایج بیانگر آن است که بهبود شاخص حکمرانی دولت، چه در قالب شوک مثبت و چه منفی، به‌طور معناداری موجب کاهش فقر انرژی در بلندمدت می‌گردد. نتایج آزمون والد نیز وجود رابطه‌ای غیرخطی و نامتقارن میان متغیرهای منتخب و فقر انرژی را در هر دو افق زمانی تأیید می‌کند. بر پایه یافته‌های حاصل از این مطالعه، سیاست‌های دولت در جهت توسعه زیرساخت‌های انرژی، هدفمندسازی یارانه‌ها، بهبود حکمرانی، کاهش نابرابری درآمدی و حمایت هدفمند از اقشار آسیب‌پذیر می‌توانند به‌صورت هم‌افزا در کاهش فقر انرژی مؤثر واقع شوند.
طبقه‌بندی JEL : Q43, H50, I32

کلیدواژه‌ها

فقر انرژی

عملکرد دولت

ایران

رویکرد NARDL

موضوعات