مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی اثرات متغیرهای کلان اقتصادی بر توزیع درآمد در ایران با تأکید بر درآمدهای مالیاتی: رویکرد معادلات همزمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
توزیع عادلانه درآمد، بهبود عملکرد و ثبات اقتصادی از چالش‌های اصلی در اقتصاد است که پیامدهای گسترده‌ای بر ابعاد اجتماعی و فرایند توسعه‌ دارد. دولت­ها برای کاهش نابرابری توزیع درآمد از ابزارهای مختلفی استفاده می­کنند که یکی از آنها، سیاست­های مالیاتی است. سیاست‌های مالیاتی در زمان رکود اقتصادی، ابزاری اساسی برای بازتوزیع درآمد و تحریک تقاضای کل در اقتصاد است. به علاوه، اختصاصدرآمدهای مالیاتی در پروژه‌های عمومی و خدمات اجتماعی مانند آموزش و بهداشت موجب کاهش شکاف درآمدی می‌شود. مسأله اصلی این پژوهش بررسی اثرات متغیرهای کلان اقتصادی بر توزیع درآمد در ایران با تأکید بر درآمدهای مالیاتی با استفاده از روش حداقل مربعات به ظاهر نامرتبط در دوره زمانی (1402-1360) است. نتایج حاصل شده بیانگر اثر منفی و معنادار درآمدهای مالیاتی بر نابرابری توزیع درآمدی بوده، به طوری که یک واحد افزایش در درآمدهای مالیاتی موجب کاهش 0.003 واحد ضریب جینی خواهد شد. همچنین نتایج نشان از اثر منفی و معنا‌دار تولید ناخالص داخلی و اثر مثبت و معنادار تورم، نرخ بیکاری و تحریم­های اقتصادی بر نابرابری توزیع درآمد دارد. بنابراین، اصلاح ساختار نظام مالیاتی، بهبود عملکرد و ثبات اقتصادی نقش مهمی در توزیع عادلانه درآمد در اقتصاد ایران دارد.
طبقه­ بندی JEL: H21, E21, C30
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 16 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 23 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 27 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 مرداد 1405