مجلس و اقتصاد

مجلس و اقتصاد

بررسی آثار شوک های مالی و پولی بر تراز تجاری غیرنفتی ایران: رویکرد خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران
2 دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، ایران
چکیده
امروزه ابزارهای سیاست‌گذاری در اقتصاد به دلیل وابستگی بالای متغیرهای کلان اقتصادی به طور جدایی ناپذیری با هم مرتبط هستند. در این راستا با توجه به اهمیت متغیرهای مالی و پولی در اقتصاد، بررسی اثرگذاری همزمان آن‌ها بر شاخص-های کلان اقتصادی از اهمیت ویژ‌ه‌ای برخوردار است. هدف کلی این مطالعه بررسی تأثیر شوک‌های مالی و پولی بر تراز تجاری غیرنفتی ایران است. برای این منظور از روش اقتصادسنجی خودرگرسیون برداری ساختاری برای دوره 1402-1380 استفاده شده است. آزمون هم‌انباشتگی وجود یک رابطه بلندمدت بین درآمدهای نفتی، کسری بودجه، نقدینگی، تورم، نرخ ارز و تراز تجاری غیرنفتی را تأیید می‌کند. با این وجود بر اساس نتایج توابع عکس‌العمل آنی بدست آمده، شوک‌های مالی و پولی علیرغم تأثیرگذاری شدید بر نرخ ارز در چند سال گذشته، اثر معناداری بر تراز تجاری غیرنفتی ایران نداشته‌اند. مطابق نتایج حاصل از تجزیه واریانس نیز درآمدهای نفتی دولت در دوره نخست 23.85 درصد و در دوره دهم 12.92، کسری بودجه دولت در دوره نخست کمتر از یک درصد و در دوره دهم 12.81، نقدینگی در دوره نخست 0.22 درصد و در دوره دهم 30 درصد، تورم 9.57 درصد و در دوره دهم 5.12 و در نهایت نرخ ارز در دوره نخست 0.49 و در دهم 2.56 درصد از نوسانات تراز تجاری غیرنفتی را توضیح می‌دهند. با توجه به نتایج بدست آمده اگر هدف دولت در ایران توسعه صادرات غیرنفتی باشد، سیاست‌های مالی و پولی انبساطی به تنهایی پشتیبان این هدف نبوده و قاعده-مندکردن این سیاست‌ها و یکپارچه‌سازی آن‌ها با هم و مطابقت با سیاست‌های ارزی و تجاری کشور لازم و ضروری است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 30 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 22 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 22 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 مرداد 1405